नवी दिल्ली | वृत्तसंस्था ता. १० मार्च २०२६: इराण आणि इस्रायल यांच्यातील वाढत्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक स्तरावर तेल आणि नैसर्गिक वायूच्या पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने घरगुती एलपीजी (LPG) सिलिंडर बुकिंगबाबत एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने आता दोन सिलिंडर बुकिंगमधील किमान कालावधी २१ दिवसांवरून वाढवून २५ दिवस केला आहे.
काय आहे नवा नियम?
यापूर्वी ग्राहकांना १५ दिवसांनंतर सिलिंडर बुक करण्याची मुभा होती, जी काही दिवसांपूर्वीच २१ दिवस करण्यात आली होती. मात्र, आता हा कालावधी आणखी वाढवून २५ दिवस करण्यात आला आहे. म्हणजेच, एकदा सिलिंडर घेतल्यावर ग्राहकांना पुढील बुकिंगसाठी किमान २५ दिवस प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
निर्णयामागची मुख्य कारणे:
१. साठेबाजीला आळा: युद्धामुळे इंधनाचा तुटवडा भासण्याच्या भीतीने अनेक ग्राहक अनावश्यक साठेबाजी करू शकतात. ही साठेबाजी रोखण्यासाठी सरकारने बुकिंगचा कालावधी वाढवला आहे.
२. ब्लॅक मार्केटिंग रोखणे: व्यावसायिक वापरासाठी घरगुती सिलिंडरचा वापर आणि काळाबाजार रोखण्यासाठी पेट्रोलियम मंत्रालयाने हे पाऊल उचलले आहे.
३. पुरवठा साखळीचे व्यवस्थापन: जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यात अडथळे येत असल्याने, देशांतर्गत साठा सर्वसामान्यांपर्यंत समप्रमाणात पोहोचावा, हा यामागचा उद्देश आहे.
सरकारचे स्पष्टीकरण
देशात सध्या घरगुती गॅस, पेट्रोल किंवा डिझेलचा कोणताही तुटवडा नाही, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. “नागरिकांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही, देशात इंधनाचा पुरेसा साठा उपलब्ध आहे. केवळ शिस्त लावण्यासाठी आणि अनावश्यक मागणी कमी करण्यासाठी हे तात्पुरते बदल करण्यात आले आहेत,” असे पेट्रोलियम मंत्रालयातील सूत्रांनी सांगितले.
ग्राहकांवर होणारा परिणाम
ज्या कुटुंबांमध्ये गॅसचा वापर जास्त आहे, त्यांना या निर्णयामुळे काही अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. दोन बुकिंगमधील अंतर वाढल्याने ग्राहकांना आता गॅसचा वापर काटकसरीने करावा लागणार आहे. गॅस एजन्सीच्या सॉफ्टवेअरमध्येही हे बदल आजपासून लागू करण्यात आले असून, २५ दिवस पूर्ण झाल्याशिवाय नवीन बुकिंग स्वीकारले जाणार नाही.
जागतिक बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि पुरवठ्याची स्थिती सुधारल्यास हा निर्णय भविष्यात पुन्हा बदलला जाऊ शकतो, असेही संकेत मिळत आहेत.